MEB Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde değişiklik: sınav kuralları

Millî Eğitim Bakanlığı Ölçme ve Değerlendirme Yönetmeliğinde değişiklik yapan yönetmelik 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı. Düzenleme; okul öncesi ve ilkokul kademelerindeki ölçme uygulamalarını, ortak yazılı sınavları, sınav tarihlerinin belirlenmesini ve ulusal ile uluslararası izleme araştırmalarını yeniden düzenliyor. Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe giriyor.

Okullar ve öğretmenler için öne çıkan değişiklikler

• Okul öncesi ve ilkokul: Bu kademelerde sınav adı altında bir uygulama yapılmayacak. Ölçmenin temel amacı, çocuğun bilişsel, fiziksel, sosyal ve duygusal gelişiminin süreç içinde izlenmesi ve desteklenmesi olarak belirlendi.
• Sınav tarihleri: Sınav takvimi öğretim yılı başında e-Okul üzerinden ilan edilecek. Mücbir sebeplerle sınavlar zamanında yapılamazsa tarihleri Valilikler değiştirebilecek.
• Ortak sınav uygulaması: Birden fazla şubede okutulan derslerde, uygulamalı sınavlar hariç, sınavların ortak yapılması esas alınacak. Sonuçlar şube ve sınıf bazında analiz edilecek.
• Yazılı yoklama biçimi: Ülke geneli ortak yazılı sınav dışında okullarda yapılan sınavlar, öğrencilerin cevapladığı ve farklı bilişsel düzeylerdeki kazanımları ölçen sorulardan oluşan yazılı yoklama şeklinde yapılacak.
• Soru hazırlığı: Okul geneli ortak yazılı sınavların soruları konu soru dağılım tablosuna göre hazırlanacak. Bakanlıkça yayımlanmayan tablolar, il sınıf ve alan zümreleri tarafından Ölçme Değerlendirme Merkezi Müdürlüğünün görüşü alınarak oluşturulacak.
• Türkçe ve yabancı dil: Bu derslerin sınavlarında dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerileri hem yazılı hem uygulamalı olarak ölçülecek.

Ülke geneli ortak sınavlar ve izleme araştırmaları

Ülke geneli ortak yazılı sınavlar, Bakanlıkça belirlenen sınıf düzeyi ve derslerde yapılabilecek. Hangi sınıf ve derslerde uygulanacağı öğretim yılı başında ilan edilecek. Bakanlığın ortak yapılmasına karar vermediği sınavlar ise okul geneli ortak yazılı sınav olarak yürütülecek. Ülke geneli sınavların konu soru dağılım tablosunu Genel Müdürlük hazırlayıp öğrencilere duyuracak.

Bu konuyla ilgili: KPSS ile memur olma rehberi, güncel kamu personel ilanları ve memur rehberleri.

Yönetmeliğe eklenen yeni bölümde, eğitim politikalarına veri sağlamak amacıyla yürütülecek araştırmalar tanımlanıyor. Aşağıdaki tabloda ulusal izleme araştırmalarının kapsamı ve uygulama sıklığı yer alıyor.

Araştırma	Kapsam ve uygulama sıklığı
Akademik Becerilerin İzlenmesi ve Değerlendirilmesi (ABİDE)	İli temsil edecek örneklem, iki yıllık döngüler
Dört Beceride Türkçe Dil Gelişimi İzleme Araştırması	Ülkeyi temsil edecek örneklem, iki yıllık döngüler
Okul Tabanlı İzleme Araştırması	Ülkeyi temsil edecek örneklem, her yıl
Okuryazarlık becerilerine yönelik izleme araştırmaları	Ülkeyi temsil edecek örneklem, iki yıllık döngüler

Uluslararası düzeyde ise PISA ve TIMSS araştırmaları yer alıyor. Bu araştırmaların ulusal raporları, uluslararası raporlarla eşzamanlı yayımlanacak.

Sonuçların kullanımı ve yapay zekâ

Ölçme ve değerlendirme sonuçları; öğrenciler, sınıflar, okullar veya iller arasında sıralama, karşılaştırma ya da kıyaslama amacıyla kullanılamayacak. Ölçme faaliyetleri Bakanlıkça uygun görülen dijital sistemlerle kısmen ya da tamamen elektronik ortamda yürütülebilecek. Soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerini desteklemek için Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçları da kullanılabilecek.

Yürürlükten kaldırılan maddeler

Yönetmeliğin 7 ila 11. maddeleri yürürlükten kaldırıldı. Bu maddelerin ayrıntıları kaynak metinde yer almadığı için yazıda içerikleri aktarılmadı. Ayrıca Genel Müdürlüğün görev tanımında, ülke geneli ortak yazılı sınavları koordine etme ve sonuçlarını değerlendirme görevi kaldı; ilgili bentteki diğer görev yürürlükten kaldırıldı.

Sık sorulan sorular

Okul öncesi ve ilkokulda sınav yapılacak mı?

Hayır. Yönetmeliğe göre bu kademelerde herhangi bir ad altında sınav yapılamaz. Ölçme, çocuğun gelişiminin izlenmesi ve desteklenmesi için yapılır.

Sınav tarihlerini kim değiştirebilir?

Mücbir sebeplerle sınavların belirtilen tarihlerde yapılamaması durumunda tarihleri Valilikler değiştirebilir. Mesleki ve teknik ortaöğretimdeki belirli sınıflarda ve mesleki eğitim merkezlerinde tarihleri ilgili okul ya da kurum belirler.

Yapay zekâ araçları sınavlarda kullanılabilir mi?

Yönetmelik, Bakanlıkça uygun görülen yapay zekâ araçlarının soru hazırlama ve değerlendirme süreçlerinde kullanılabileceğini belirtiyor. Kullanım kapsamı, yönetmelikte belirtilen bu çerçeveyle sınırlı.

Kontrol listesi

• Yönetmelik 14 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı ve yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
• Okul öncesi ve ilkokulda sınav uygulaması yapılmıyor.
• Sınav takvimi öğretim yılı başında e-Okul'dan ilan ediliyor.
• Ülke geneli ortak yazılı sınavların sınıf ve dersleri öğretim yılı başında ilan ediliyor.
• Ölçme sonuçları sıralama ya da karşılaştırma için kullanılmıyor.