Aday memurluk ve asalet tasdiki: Süre, eğitim ve şartlar

KPSS veya kurum sınavıyla kazanıp ilk kez Devlet memurluğuna atanan herkes doğrudan asli memur olmaz; önce aday memur olarak göreve başlar. Adaylık, eğitimler ve değerlendirmelerle geçen bir deneme dönemidir. Bu dönemi başarıyla tamamlayan aday, asalet tasdiki denilen işlemle asli memurluğa atanır. Bu rehberde 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 54-58. maddeleri, Ocak 2026'da 7573 sayılı Kanunla yenilenen ilişik kesme kuralları ve 2026'da yürürlüğe giren yeni eğitim yönetmeliği çerçevesinde adaylık sürecini anlatıyoruz.

Kısaca

• Adaylık süresi en az bir, en fazla iki yıldır (657 sayılı Kanun, md. 54).
• Aday memur sırasıyla temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staja tabi tutulur (md. 55).
• Adaylık süresince başka kuruma nakil yapılamaz.
• Eğitim veya stajda başarısızlık, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ilişik kesilmesine yol açar (md. 56; 7573 sayılı Kanunla 29 Ocak 2026'dan itibaren).
• İlişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, 3 yıl memurluğa alınmaz (md. 56).
• Aday memur eğitimleri artık 19 Mart 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelike tabidir; 1983 tarihli eski yönetmelik yürürlükten kaldırıldı.

Aday memur kimdir?

Sınavlarda başarılı olup Devlet memurluğuna girmek isteyenler, başarı listesindeki sıraya göre ve ilan edilen kadro sayısı kadar kurumlarınca memur adayı olarak atanır (657 sayılı Kanun, md. 54). Yeni yönetmelik aday memuru; ilk defa Devlet memurluğuna atanmak üzere temel eğitime, hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulmak için bir kuruma atanan kişi olarak tanımlar. Adaylık süresi atama tarihinden başlar. KPSS ve atama süreci için KPSS ile memur olmak rehberine bakabilirsiniz.

Adaylık eğitimleri: temel, hazırlayıcı ve staj

657 sayılı Kanunun 55. maddesine göre aday memurlar önce tüm memurların ortak nitelikleriyle ilgili temel eğitime, ardından sınıflarıyla ilgili hazırlayıcı eğitime ve staja tabi tutulur. Asli memur olabilmek için bu aşamaların her birinde başarılı olmak şarttır. Temel eğitim ile hazırlayıcı eğitim aynı kurumda yapılır.

Aşama	İçerik	Süre (2026 yönetmeliği)
Temel eğitim	Devlet memurlarının ortak nitelikleriyle ilgili asgari bilgiler; tüm adaylara ortak program	10 günden az, 2 aydan fazla olamaz
Hazırlayıcı eğitim	Atanılan kurum, hizmet sınıfı ve görevle ilgili bilgi ve beceriler	1 aydan az, 6 aydan fazla olamaz
Staj	Görevle ilgili uygulamalı eğitim; gerekirse başka bir kurumda yaptırılabilir	En az 2 ay, adaylık süresi içinde tamamlanır

Eğitim sürelerine sınavlar dahildir ve aşamalar birbirini izleyen sırayla uygulanır. Eski yönetmelikte hazırlayıcı eğitimin üst sınırı 3 aydı; yeni yönetmelikle bu sınır 6 aya çıktı.

Sınav ve değerlendirme

• Temel ve hazırlayıcı eğitim sonunda sınav yapılır. Sınavlar çoktan seçmeli, klasik yazılı veya uygulamalı olabilir.
• Değerlendirme 100 tam puan üzerinden yapılır; 60 ve üzeri puan başarılı sayılır.
• Staj; staj değerlendirme belgesi ya da yazılı veya uygulamalı sınavla değerlendirilir.
• Sonuçlar sınavı izleyen günden itibaren en geç beş iş günü içinde ilan edilir. Başarısız sayılan aday, tebliğden itibaren üç iş günü içinde itiraz edebilir; itiraz on iş günü içinde kesin olarak karara bağlanır.
• Sağlık sebebi veya mücbir sebep olmadan sınava girmeyen aday başarısız sayılır. Sağlık veya mücbir sebeple giremeyenlerin sınavı, adaylık süresi içinde uygun bir zamanda yapılır.

Aday memurun yer değiştirme, izin ve askerlik durumu

Nakil yasağı: Adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz (657 sayılı Kanun, md. 54). Bu yasak kurumlar arası geçişe ilişkindir.

İzinler: Adaylar için ayrı bir izin rejimi yoktur; 657 sayılı Kanunun izin hükümleri uygulanır. Yıllık izin hakkı Kanunda hizmeti "1 yıldan" başlayan memurlar için tanındığından, bir yıllık hizmetini tamamlamamış aday memura yıllık izin verilmez; bir yılını dolduran aday 20 gün yıllık izin kullanabilir (md. 102). Mazeret ve hastalık izinleri ise ilgili maddelere göre kullanılır. Ayrıntılar için yıllık izin ve mazeret izinleri rehberlerine, kalan izin hesabı için yıllık izin hesaplama aracına bakabilirsiniz.

Askerlik: Adaylık süresinde silah altına alınan adayların tamamlanamayan eğitimleri, terhisten sonra başvurularını takip eden ilk uygun eğitim grubuna dahil edilerek tamamlatılır (2026 yönetmeliği, md. 24).

Adaylıkta ilişik kesilmesi

23 Ocak 2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla 657 sayılı Kanunun 56. maddesi yeniden düzenlendi ve 57. madde yürürlükten kaldırıldı; değişiklik 29 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi. Böylece adaylıkta ilişik kesme halleri tek maddede toplandı. Yürürlükteki 56. maddeye göre adaylık süresi içinde aşağıdaki durumlarda aday memurun ilişiği, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla kesilir:

• Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya staj devrelerinden herhangi birinde başarısız olmak,
• Birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası almak,
• Aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası almak.

Önceki metinde yer alan "hal ve hareketlerinin memuriyetle bağdaşmadığının veya göreve devamsızlığının tespiti" ayrı bir ilişik kesme sebebi olarak artık sayılmıyor; bunun yerine disiplin cezalarına bağlı açık ölçütler getirildi. Yeni düzenlemeyle tek bir uyarma veya kınama cezası ilişik kesilmesine yol açmazken, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası ilişik sebebi haline geldi. İlişiği kesilenler kurumlarınca derhal Kamu Personel Bilgi Sisteminin bulunduğu kuruma bildirilir ve sağlık nedenleri hariç 3 yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz (md. 56). Mecburi hizmet yükümlüsü olup eğitimlerde başarısız olan adaylar hakkında ayrıca 657 sayılı Kanunun 225. maddesinin (c) fıkrası uygulanır (2026 yönetmeliği, md. 26).

Asalet tasdiki nasıl yapılır?

Adaylık devresinde eğitimlerde başarılı olan adaylar, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile onay tarihinden geçerli olmak üzere asli memurluğa atanır. Asli memurluğa geçiş tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez (657 sayılı Kanun, md. 58). Uygulamada bu işlem "asalet tasdiki" olarak adlandırılır.

Asalet tasdikinin sonuçları

• Nakil imkânı: Adaylık süresine özgü kurumlar arası nakil yasağı sona erer.
• Askerlik süresinin değerlendirilmesi: Askerliğini yaptıktan sonra memur olanların muvazzaf askerlik süreleri, asaletlerinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi ve derece yükselmesinde değerlendirilir (md. 84). Bu, derece-kademe ve dolayısıyla maaşta artış anlamına gelir. Ayrıntılar kademe ve derece ilerlemesi rehberinde.
• Adaylığa özgü ilişik kesme hükümleri artık uygulanmaz; asli memur hakkında genel disiplin hükümleri işler.

2026'daki yönetmelik değişikliği

21/2/1983 tarihli Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik, 19 Mart 2026 tarihli ve 33201 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Memurların Yetiştirilmeleri ve Eğitimleri Hakkında Genel Yönetmelik (Karar Sayısı: 11105) ile yürürlükten kaldırıldı. Yeni yönetmelik aday memur eğitimlerini ve asli memurların hizmet içi eğitimlerini birlikte düzenliyor. Kurumlar kendi aday memur ve hizmet içi eğitim yönetmeliklerini altı ay içinde yeni düzenlemeye uygun hale getirecek; bu yapılana kadar mevcut yönetmelik ve uygulamalarıyla devam edecek. Bu nedenle kurumunuzun eğitim takvimi ve sınav usulü geçiş döneminde farklılık gösterebilir.

Sık sorulan sorular

Adaylık süresi ne kadardır?

Adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz (657 sayılı Kanun, md. 54). Süre, memurluğa ilk atamanın yapıldığı tarihten başlar.

Aday memur başka bir kuruma geçebilir mi?

Hayır. Adaylık süresi içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz (657 sayılı Kanun, md. 54). Kurumlar arası geçiş ancak asalet tasdikinden sonra mümkündür.

Aday memurluk eğitim sınavlarında kaç puan almak gerekir?

Temel ve hazırlayıcı eğitim sonunda yapılan sınavlarda değerlendirme 100 tam puan üzerinden yapılır; 60 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılır. Başarısız sayılan aday, sonucun tebliğinden itibaren üç iş günü içinde itiraz edebilir.

Aday memurun ilişiği hangi durumlarda kesilir?

Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim veya stajda başarısız olanların; adaylık süresinde birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası alanların ve aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların ilişiği kesilir (657 sayılı Kanun, md. 56; 7573 sayılı Kanunla 29 Ocak 2026'dan itibaren).

İlişiği kesilen aday tekrar memur olabilir mi?

657 sayılı Kanunun 56. maddesine göre ilişiği kesilenler, sağlık nedenleri hariç, 3 yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz. 57. madde 7573 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldığı için bu yasak artık 56. maddede düzenleniyor.

Asaletim ne zaman onaylanır?

Eğitimlerin tamamında başarılı olan aday, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla, onay tarihinden geçerli olarak asli memurluğa atanır. Asli memurluğa geçiş tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez (657 sayılı Kanun, md. 58).