Ombudsman: 4/B'li personelin fazla çalışma izni sözleşme dönemine göre hesaplanmalı

Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman), 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesine göre çalışan bir sözleşmeli personelin fazla çalışma karşılığı izin hakkı konusunda üniversite idaresine tavsiyede bulundu. Kurum, izin hesabının takvim yılına veya yıllık izin düzenlemesine göre değil, cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi esas alınarak yapılması gerektiğini belirtti. Kurum ayrıca hakkı idarenin de kabul ettiği izinlerin, somut bir planlama yapılarak fiilen kullandırılmasını istedi. Tavsiye, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi Rektörlüğü'ne yöneliktir.

Olayın özeti

Başvuran, fazla çalışmalarından doğan izinlerin kullandırılmadığını ve izin hesabının hatalı yapıldığını ileri sürdü. İdare ise başvuranın fazla çalışma karşılığı izin hakkı bulunduğunu kabul etti. İzinlerin talep edilmesi hâlinde vardiya durumuna göre kullandırılacağını, kullanıma engel bir durum olmadığını da bildirdi. Ancak izinlerin hangi tarihlerde kullandırılacağına dair somut bir planlama yapılmadı.

İdare, hesabı göreve başlama tarihinden sonraki bir tarihten başlatmış ve bu belirlemede 657 sayılı Kanun'un 103. maddesindeki yıllık izin düzenlemesini esas almıştı. Kurum'a göre asıl tartışma konuları şunlardı:

• Hesabın başlangıç tarihinin mevzuata uygun olup olmadığı,
• Daha önceki dönemdeki çalışmaların hesaba ne ölçüde dâhil edileceği,
• İdarece kabul edilen iznin fiilen kullandırılması.

Kurumun değerlendirmesi

Kurum, başvuranın 4/B kapsamında sözleşmeli personel olduğunu vurguladı. Bu nedenle izin haklarında 657 sayılı Kanun'un genel yıllık izin hükümlerinin değil, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın sözleşmeli personele özgü hükümlerinin dikkate alınması gerekiyor.

Dayanılan mevzuat

Esaslar'ın 5. maddesine göre sözleşme süreleri mali yılla sınırlıdır. 9. madde, sözleşme döneminde kullanılmayan iznin sözleşme devam ederse sonraki dönemde kullanılabileceğini, ancak cari ve bir önceki dönem dışındaki dönemlere ait hakların düşeceğini düzenler. 13. maddede sözleşmeli personele normal çalışma saatleri dışındaki veya tatil günlerindeki çalışma karşılığında "herhangi bir ek ücret ödenmez" hükmü yer alır. Kurum, aynı maddenin normal çalışma sürelerini aşan her sekiz saatlik çalışma için izin verilmesini öngördüğünü belirtti.

Planlama yetkisi ve sınırı

Kurum, günün 24 saatinde devam eden hizmetlerde çalışma düzeninin ve izin tarihlerinin hizmetin sürekliliği, personel durumu ve vardiya düzeni gözetilerek idarece planlanabileceğini kabul etti. Buna rağmen bu yetki, doğmuş ve idarece de kabul edilmiş bir izin hakkının belirsiz bir süre kullandırılmamasının gerekçesi olamaz.

Kurum, hesaplamanın kesin dönemlerini belirleyemedi, çünkü hizmet sözleşmeleri ve sözleşme dönemlerini gösteren hizmet döküm belgesi kendisine gönderilmemişti. Bu nedenle sözleşme ve hizmet kayıtlarına göre dönemlerin belirlenmesini idareden istedi.

Kararın sonucu

Kurum başvurunun kabulüne karar verdi. İdareye şu tavsiyede bulundu: fazla çalışma karşılığı izin hesabı cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi esas alınarak yeniden değerlendirilsin, belirlenecek izin hizmet gerekleri gözetilerek kullandırılsın.

İyi yönetim ilkeleri bakımından idare, bilgi ve belgeleri süresi içinde sunduğu ve makul sürede karar verdiği için bu ilkelere uygun bulundu. Ancak başvurana verdiği cevapta hangi sürede hangi mercie başvurulabileceğini göstermediği için karara karşı başvuru yollarının gösterilmesi ilkesine uymadığı tespit edildi.

Bu ne anlama geliyor?

Kararın gerekçesine göre, 4/B kapsamında sözleşmeli çalışan personelin fazla çalışma karşılığı izin hesabında sözleşmeli personele özgü Esaslar esas alınıyor. Hesapta takvim yılı veya yıllık izin düzenlemesinden gelen bir tarih değil, cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi belirleyici oluyor. İdarenin planlama yetkisi bulunsa da hakkı kabul edilen iznin kullanım tarihlerinin somut biçimde planlanması gerekiyor.

Süreç nasıl işleyecek?

6328 sayılı Kanun'un 20. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca idarenin bu karar üzerine yapacağı işlemi 30 gün içinde Kurum'a bildirmesi zorunludur. Karar başvurana ve Rektörlüğe tebliğ edilecek. Tebliğden itibaren 30 gün içinde idare bir işlem veya eylem tesis etmezse, varsa dava açma süresinden kalan süre işlemeye devam edecek ve yetkili mahkemelerde yargı yolu açık olacak.

Sık sorulan sorular

Karar hangi personeli ilgilendiriyor?

Karar, 657 sayılı Kanun'un 4/B maddesi kapsamındaki sözleşmeli personelin fazla çalışma karşılığı izin hesabıyla ilgili. Kurum, bu personelin izin haklarında Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın dikkate alınması gerektiğini söylüyor.

Sözleşmeli personele fazla çalışma için ek ücret ödenir mi?

Kararda aktarılan 13. maddeye göre normal çalışma saatleri dışındaki veya tatil günlerindeki çalışma karşılığında ek ücret ödenmez. Bunun karşılığında Kurum'un değerlendirmesine göre izin verilmesi öngörülür.

Eski sözleşme dönemlerindeki kullanılmayan izinler duruyor mu?

Esaslar'ın 9. maddesine göre cari sözleşme dönemi ile bir önceki sözleşme dönemi dışındaki dönemlere ait kullanılamayan izin hakları düşer. Kurum bu nedenle önceki çalışmaların tamamının doğrudan hesaplamaya katılamayacağını belirtti.

Kısa kontrol listesi

• Hizmet sözleşmelerinizi ve sözleşme dönemlerini gösteren hizmet döküm belgenizi saklayın.
• İzin hesabında hangi dönemin esas alındığını idareden öğrenin.
• Esaslar'ın 9. maddesine göre cari ve bir önceki sözleşme dönemi dışındaki hakların düştüğünü unutmayın.
• İzin hakkı kabul edilmişse kullanım tarihleri için somut bir planlama talep edin.